58. Zjazd delegatów Rady Naczelnej Polonii Australijskiej (RNPA) wraz z imprezami towarzyszącymi miał miejsce w Perth w dniach 5-7 czerwca 2026 roku. Towarzyszyły mu imprezy zorganizowane przez Polonię Australii Zachodniej – koncert klasyczno jazzowy w Klubie Sikorski w Bellevue oraz Noc Świętojańska w Klubie Cracovia w Bennett Springs.

W przeddzień zjazdu zarząd Klubu Cracovia gościł członków Prezydium Rady w swojej siedzibie, która nie tylko jest ośrodkiem działalności polonijnej – mieści się tam prężny klub sportowy piłki nożnej, z którego korzystają sportowcy rożnych nacji oraz dom zespołu folklorystycznego Kukułeczka Inc., działającego od 1991 roku. Po zwiedzeniu terenu Klubu, goście i gospodarze mieli okazję nawzajem się przedstawić i omówić bieżącą działalność prezydium RNPA. Prezes Klubu Cracovia, Elżbieta Szczepanik poruszyła kwestie związane z informacjami pojawiającymi się w przestrzeni publicznej na temat wstępnej umowy najmu części gruntu należącego do Klubu z przeznaczeniem na budowę szkoły, z której będzie korzystać niepolonijna organizacja społeczna. Środki pozyskane w wyniku umowy będą wykorzystane na bieżące utrzymanie Klubu, opłaty i podatki, modernizację i konserwację obiektów sportowych.  Szczegóły znajdują się na witrynie Klubu. Prezes Szczepanik i obecni członkowie zarządu zapewnili, że są otwarci na propozycje ze strony lokalnych szkół polskich w sprawach odstąpienia części terenu boisk z przeznaczeniem dla polskiej szkoły na terenie Cracovii, jeżeli szkoła podejmie się realizacji tego przedsięwzięcia. Prezydium Rady Naczelnej serdecznie dziękuje prezes Szczepanik i Jej zespołowi za gościnne przyjęcie i bezpośrednią rozmowę.

Wieczorem delegaci Zjazdu wraz ze społecznością polsko-australijską spotkali się w Klubie Sikorski w Bellevue na koncercie Polish Impressions z udziałem skrzypaczki Kasi Boccamazzo i sopranistki, Magdy Lisek, które zaprezentowały utwory muzyki klasycznej autorstwa Wieniwskiego, Chopina, Karlowicza, Moniuszki i Wiechowicza. W drugiej części wystąpiła Marta Nowicka, sopranistka, która tym razem przedstawiła repertuar współczesny w wersji jazzowej, w którym znalazły się znane utwory z lat 60-70. XX wieku. Klub Sikorski zapewnił lekkie przekąski, a restauracja na miejscu oferowała szersze menu obiadowe.

Gościem honorowym koncertu był Konsul Generalny RP w Sydney, Piotr Rakowski.

Miejscem obrad 58. Zjazdu w dniu 6 czerwca 2026 był Klub Sikorski w Bellvue. W obradach udział wzięło 38 delegatów reprezentujących 24 organizacje członkowskie RNPA dysponujących 98 mandatami z następującym rozdziałem: organizacje z Nowej Południowej Walii – 38, Queensland – 11, Wiktorii – 20, Australii Południowej – 5, Tasmanii – 3, Australijskiego Terytorium Stołecznego – 4, Australii Zachodniej – 4. Organizacjom o zasięgu krajowym przyznano łącznie 12 mandatów. Zgodnie ze statutem, 1 mandat otrzymała Ita Szymańska, członek prezydium Rady, która nie posiadała mandatu organizacji członkowskiej RNPA.

Obrady 58. Zjazdu, decyzją delegatów, poprowadził dr Robert Czernkowski (NPW). Po modlitwie zainicjowanej przez ks. Tomasza Bujakowskiego OFM z Perth, minutą ciszy uczczono działaczy polonijnych, którzy odeszli w ostatnim roku.

Nie było zgłoszeń o przyjęcie do RNPA od nowych organizacji.

Po wstępnych kwestiach administracyjnych i potwierdzeniu kworum, nastąpiło krótkie połączenie online z Chargé d’affaires a.i., Panią Karoliną Cemką z Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Canberze. Pani Cemka podziękowała wszystkim działaczom za pracę społeczną i nawiązała do wizyt w środowiskach polonijnych.  Podkreśliła doniosłość promocji Polski i rocznic historycznych oraz zadeklarowała patronat Ambasady RP dla wydarzeń związanych z 40-leciem wizyty papieża Jana Pawła II w Australii (listopad 1986) i 100-leciem koncertów Ignacego Paderewskiego w Australii (nb. pierwsza trasa koncertowa w 1904 i druga trasa w 1927 roku). Akcentowała promocję kultury tradycyjnej i nowoczesnej oraz konieczność włączania ludzi młodych w działalność organizacyjną, aby dorobek pokoleń założycielskich przetrwał. Nawiązała do grupy przyjaźni polsko-australijskiej w Parlamencie Australii, której członkowie nie posiadają korzeni polskich – czy jest to wskazówka na rozszerzanie działalności organizacyjnej? Zainteresowana jest również poznaniem osób polskiego pochodzenia pracujących na wyższych uczelniach w Australii i osób pełniących znaczące funkcje w rządzie i parlamencie w Australii.

Obradom przysłuchiwał się Konsul Generalny Rzeczypospolitej Polskiej dr Piotr Rakowski, który zabrał głos po wystąpieniu pani Cemki.

Konsul Generalny podziękował Polonii w Australii Zachodniej za przygotowanie logistyczne zjazdu, w tym oprawy artystyczno-rozrywkowej. Podzielił się refleksją na temat zmian w środowisku polonijnym i zaangażowania w struktury społeczne. Nawiązał do wyzwań związanych z utrzymaniem ośrodków i siedzib polonijnych, podkreślił potrzebę pozyskiwania środków finansowych na te cele z lokalnych źródeł w Australii, m.in. sponsorów biznesowych. Konsul pozostał na sali i przysłuchiwał się komentarzom i dyskusji do końca obrad 58. Zjazdu.

Prezes Małgorzata Kwiatkowska poinformowała o przyznaniu w bieżącym roku 12 medali RNPA przez Kapitułę Medalu RNPA. Medale otrzymały następujące osoby: Anna Niedźwiadek, Barbara Skóra i Włodzimierz Bilski z Australii Zachodniej; Ryszard Borysiewicz (Nowa Południowa Walia), Beata Connors, Danuta Gur, Grażyna Kornel, Paul Connors, Ryszard Federowicz, Robert Gur, Zdzisław Jarentowski i Zbigniew Mizanowski z Queensland. Prezes Kwiatkowska wręczyła medale działaczom z Australii Zachodniej i Nowej Południowej Walii podczas oficjalnego spotkania delegatów w Klubie Cracovia po zakończeniu Zjazdu.

W części sprawozdawczo-formalnej delegaci przyjęli sprawozdania prezydium Rady Naczelnej, skarbnika, Komisji Rewizyjnej, Komisji Arbitrażowej, Komisji Statutowej oraz przewodniczącej Komitetu Doradców Funduszu Wieczystego RNPA. Delegaci zgłosili szereg uwag, nie były to jednak sprawy merytoryczne i nie wniosły konkretnych rozwiązań ani postulatów w działalność prezydium Rady, jej komisji czy organizacji członkowskich. Członek prezydium Adam Grabek zaapelował do delegatów o zachowanie powagi obrad oraz powstrzymanie się od oszczerstw, złośliwości, pomówień i wycieczek osobistych. Poprosił również, aby pytania dotyczyły treści sprawozdania prezydium za ubiegły rok oraz pozostałych przedstawionych sprawozdań. Takie pytania jednak nie padły.

Zjazd zatwierdził zmianę w składzie członków Komitetu Doradców Funduszu Wieczystego; Helena Andrusiewicz została zastąpiona przez Elżbietę Krukowską-Alterman (obie z Queensland).

W trakcie obrad przewodniczący zjazdu Czernkowski otworzył Specjalny Zjazd w celu przedyskutowania i podjęcia decyzji o zmianach w statucie RNPA opracowanych przez komisję statutową pracującą pod kierownictwem członków prezydium – Anny Cietrzewskiej, a po jej rezygnacji, Henryka Kurylewskiego. Przewodniczący zjazdu odczytał propozycje poprawek, po czym nastąpiła dyskusja. Okazało się, że grupa pracująca nad zmianami nie zasięgnęła porady prawnej ani nie skonsultowała się z organem rejestracyjnym Rady w Canberze w celu określenia konsekwencji prawnych proponowanych zmian, np. zmiana terminologii użytej w tekście, definicji albo celów Rady będzie miała wpływ na umowę z Equity Trustees zarządzającymi Funduszem Wieczystym. Grupa robocza pracująca nad zmianami w statucie nie przedstawiła wniosków pod głosowanie w kwestiach związanych z członkostwem w Radzie i przyznawania mandatów. Ostatecznie w głosowaniu żadna z zaproponowanych pięciu poprawek nie została zatwierdzona przez Zjazd.

W części przeznaczonej na wolne wnioski i dyskusję podjęto tematy różne, w tym kwestie związane ze zmianami statutowymi w PolArt Inc., następny festiwal PolArt zaplanowany w Perth w 2028 roku, członkostwo reprezentantów zarządów Federacji Nowej Południowej Wiktorii i Federacji Wiktoriańskiej w prezydium Rady, przyszłość zasobów archiwalnych gromadzonych w Muzeum i Archiwum Polonii Australijskiej (MAPA) oraz obchody 35-lecia MAPA w dniu 18 października 2026 r., spis powszechny 2026 w Australii z zachęceniem do wskazania polskiego pochodzenia na formularzu.

Prezes Kwiatkowska podziękowała zebranym za uczestnictwo. W refleksji stwierdziła, że merytoryczna strona obrad nie spełniła oczekiwań prezydium, niemniej jednak padło kilka praktycznych uwag, które prezydium wykorzysta podczas swojej pracy w następnym roku.

Obrady Zjazdu trwały, z przerwą na obiad, 7 godzin. Nad dyscypliną obrad czuwał przewodniczący Zjazdu, dr Robert Czernkowski, zaś za obsługę techniczną Zjazdu odpowiadali Henryk Kurylewski oraz Edward Dudziński. Przebieg 58. Zjazdu protokołowali Małgorzata Wray (AZ), Michał Cyrfla (AZ) oraz Ita Szymańska (Qld).

Po przerwie na przekąski, kawę i herbatę, odbyły się trzy warsztaty – Matury w języku polskim (Marianna Łacek), Archiwizacja dokumentów i artefaktów polskiej diaspory w Australii (Ted Dudziński) oraz Korpus Młodzieżowego Wolontariatu Polonijnego (Henryk Kurylewski). Zaplanowany był również warsztat na temat proponowanych zmian w statucie (przygotowanych przez komisję statutowa do dyskusji podczas zjazdu, nie będących tematem wcześniejszego głosowania podczas Specjalnego Zjazdu), ale się nie odbył z powodu przedłużonych obrad zjazdowych, które zakończyły się później niż planowano. Materiały przedstawione podczas warsztatów będą dostępne na witrynie Rady Naczelnej.

W obradach uczestniczyła delegatka Zrzeszenia Nauczycieli Polskich w Australii, Mira Danielewska, która po zakończeniu Zjazdu przeprowadziła wywiady dla radia SBS z prezes RNPA Małgorzatą Kwiatkowską (NPW), wiceprezesem Henrykiem Kurylewskim (Qld), Joanną Fenik (NPW), Sammer Zielak-Bartczak (Vic) oraz z konsulem generalnym Piotrem Rakowskim.  Są one dostępne na facebooku radia SBS.

Wieczorem delegaci spotkali się na zabawie nocy świętojańskiej (nieco wcześniej niż kalendarzowa!) w Klubie Cracovia.

W niedzielę 7 czerwca delegaci uczestniczyli w mszy świętej odprawionej przez ks. Tomasza Bujakowskiego OFM w kościele pw. Matki Bożej Królowej Polski w Maylands.

Prezydium RNPA wyraża podziękowania Polonii WA – gospodarzom Zjazdu delegatów RNPA za zaproszenie do Perth, planowanie, organizację i logistykę, a Klubom Sikorski i Cracovia za współpracę przy organizacji Zjazdu, udostępnienie sal na obrady i imprezy towarzyszące, sprawną organizację i gościnność. 59. Zjazd RNPA decyzją delegatów odbędzie się w Melbourne w maju/czerwcu 2027 roku.

Dalsze informacje: witryna Rady Naczelnej Polonii Australijskiej:  www.polishcouncil.org.au.

Ita Szymańska

Rzecznik prezydium RNPA

26 czerwca 2026 r.