Marianna Łacek OAM

„… ABY DROGĘ MIERZYĆ PRZYSZŁĄ

trzeba-ć koniecznie pomnieć, skąd się wyszło!”   (Cyprian Kamil Norwid)

Zakończony właśnie rok 2025, zapisze się w pamięci wielu polskich rodzin z Sydney jako rok sukcesu. Dwadzieścia dwoje młodych Australijczyków polskiego pochodzenia zdawało w tym roku na australijskiej maturze język polski. Jest to jeden z fakultatywnych przedmiotów o wartości ‘2 Units’, liczący się tak samo jak każdy inny przedmiot na poziomie średnim.

Uzyskanie najwyższej oceny – ‘Band 6’ czyli pomiędzy 90 a100% z któregokolwiek przedmiotu, to szczyt marzeń każdego maturzysty i oczywiście wspierających rodziców a także duma szkoły, do której maturzysta uczęszczał. Starania o jak najlepszy wynik okupione bywają dodatkowymi konsultacjami u nauczycieli w szkole, wysiłkiem intelektualnym samego maturzysty a często także i finansowym całej rodziny (płatne korepetycje wyrównawcze i powtórkowe). W piątek, 19 grudnia The Sydney Morning Herald opublikował imienną listę maturzystów z NSW, którzy uzyskali ‘Band 6’ z jednego lub więcej przedmiotów.

Z radością i dumą wśród wyróżnionych znalazło się aż dziewiętnaścioro, z 22 naszych maturzystów. Oni wszyscy otrzymali ‘Band 6’ z języka polskiego! Pozostałych troje otrzymało górną ocenę ‘Band 5’ (88 i 89 %). Dla każdego i każdej z nich, język polski okazał się najlepiej zdanym przedmiotem maturalnym. Wysiłek uzyskania najwyższej oceny z polskiego był niewspółmiernie mniejszy niż nawet nieco słabszej oceny z każdego innego przedmiotu.

Końcowe wyniki, to nie tylko powód do dumy. One także posiadają wymierny efekt. W Australii do przyjęcia na studia nie bierze się pod uwagę układu przedmiotów (za wyjątkiem studiów muzycznych i artystycznych) liczy się tylko wynik ATAR (Australian Tertiary Admission Ranking). Końcowa, czterocyfrowa (z dwoma miejscami po przecinku) ocena ATAR kalkulowana jest biorąc pod uwagę 10 najlepiej zdanych ‘Units’. Czyli z języka polskiego o wartości ‘2 Units’ prawie każdy z naszych maturzystów może uzyskać aż 20% oceny do przyjęcia na studia.

Fakt, poświęcili sobotnie ranki, ale nikt tego nie żałuje.  Wręcz przeciwnie, wspominają sobotnie lekcje jako spotkania z koleżankami i kolegami z innych szkół. Mają okazję wymieniać się wiadomościami z różnych przedmiotów. Przygotowując się do matury z j. polskiego automatycznie podnoszą poziom swojego języka angielskiego – wszak analizą tekstów w obydwu językach rządzą te same prawidła. Podobnie wygląda opanowanie techniki zdawania egzaminów. O ileż łatwiej zadbać o tę umiejętność w mniej licznej klasie języka polskiego. Zdobyta umiejętność przenosi się potem automatycznie do sali egzaminacyjnej przy zdawaniu innych przedmiotów. Na pytanie dziennikarki z lokalnej gazety, czemu zawdzięcza swój doskonały wynik z języka angielskiego, wyróżniona maturzystka odpowiedziała, że podczas egzaminów zastosowała wiedzę i umiejętności jakie wyniosła z klasy języka polskiego (otrzymałam oryginał tego artykułu).

Zawiązane przyjaźnie nasi polscy maturzyści będą kontynuować w przyszłości. Niektórzy spotkają się na tych samych uniwersytetach. Będą utrzymywać kontakty, nawet studiując różne kierunki. Tak było w przeszłości i nie ma powodu, aby tym razem miało być inaczej.

Do matury z języka polskiego można się przygotować i można ją jak widzimy, bardzo dobrze zdać. Jest to egzamin z drugiego języka – zupełnie inny niż ten jaki rodzice lub dziadkowie zdawali niegdyś w Polsce i jaki teraz zdają ich polscy kuzynowie. Oczywiście im wcześniej uczeń zapisze się do polskiej szkoły, tym łatwiej będzie mu przygotować się do matury. Ale nawet dołączenie w 11 klasie może dać gwarancję sukcesu. Nie ma żadnych egzaminów wstępnych. Dla młodzieży mieszkającej daleko od polskich szkół istnieje możliwość nauczania zdalnego.

Zapisany w dokumentach egzamin maturalny z języka polskiego – to oficjalny dowód dwujęzyczności. Jakże często staje się on przysłowiowym języczkiem u wagi przy aplikowaniu na ciekawą propozycję pracy po skończeniu studiów. Znamy wiele takich przykładów. Ostatnio przy składaniu świątecznych życzeń po nabożeństwie w polskim kościele, matka jednego z byłych uczniów z radością oznajmiła, że syn dostał ciekawą, dobrze płatną pracę na wysokim stanowisku… w Madrycie. Kontrakt przewidywał intensywny kurs hiszpańskiego, ale był jeden warunek – dodatkowy, oprócz angielskiego język. On miał zdawany na maturze język polski. Konkurs wygrał.

Korzyści płynące ze zdawania matury z języka polskiego są wielorakie. Dlaczego nie zdobyć prawnego dokumentu ze znajomości języka, którym posługiwało się nasze dziecko zanim poszło do szkoły? Dlaczego, ot tak sobie, bez żadnego powodu ma zrezygnować z możliwości zdobycia punktów w ATAR szczególnie, że nauka przebiega w przyjemny i cenny dla rodziny sposób? Dlaczego odcinać od korzeni naszą australijską gałąź z polskiego drzewa rodowego? Dlaczego zasypywać drogę, którą się przyszło?

Refleksyjna odpowiedź na zadane sobie powyższe pytania sprawia, że w Sydney liczba maturzystów języka polskiego nieustannie wzrasta. W r. 2023 było ich 15.; w 2024 – 18.; w 2025 – 22.; a w tym roku, 2026 mamy nadzieję osiągnąć 30.

Australia daje nam możliwości. Tylko od nas zależy, na ile potrafimy je wykorzystać. Język polski można zdawać na australijskiej maturze w każdej szkole, w każdym stanie i terytorium Australii. Zainteresowanym osobom chętnie udzielimy wszelkich informacji.

Marianna Łacek OAM, w imieniu Zrzeszenia Nauczycieli Polskich w Australii.

Kontakt: email: marianna.lacek@det.nsw.edu.au  tel. 0401 147 538 lub (02) 9798 8690