Jerzy Skrzypczyk: „Najważniejszy jest szacunek do słuchacza”
Share
Jerzy Skrzyczpyk obecnie. Fot. Archiwum zespołu Czerwone Gitary
Wywiad Adama Sęczkowskiego | rozmowa z 24 października 2026 r.
Zespół Czerwone Gitary od ponad sześciu dekad łączy pokolenia. Jerzy Skrzypczyk opowiada o fenomenie zespołu, Krzysztofie Klenczonie, cenie scenicznej popularności, związkach z Łodzią i wzruszeniach podczas koncertów dla Polonii.
Adam Sęczkowski: Czerwone Gitary od dziesięcioleci zajmują wyjątkowe miejsce w historii polskiej muzyki rozrywkowej. Co sprawiło, że Wasze piosenki tak mocno trafiły do ludzi i przetrwały próbę czasu?
Jerzy Skrzypczyk: Myślę, że to nie tylko kwestia przebojów, choć oczywiście jest to bardzo ważny element. Mieliśmy też trochę szczęścia, że pojawiliśmy się właśnie w tamtym czasie. Na całym świecie panowała magia Beatlesów. Każdy kraj chciał mieć swoich Beatlesów. Czerwone Gitary, w składzie, w jakim wystartowały, w pewnym sensie były w stanie sprostać temu wyzwaniu: poprzez osobowości muzyków i instrumentarium – trzy gitary i perkusję. Ogromne znaczenie mieli również kompozytorzy: Krzysztof Klenczon i Seweryn Krajewski. To dzięki znakomitym kompozycjom ta muzyka przetrwała do dziś. Nie bez znaczenia była też aparycja. Na froncie zespołu stała grupa przystojnych młodych mężczyzn: Jerzy Kossela, Bernard Dornowski, Seweryn Krajewski i Krzysztof Klenczon. A perkusista? No cóż, pozostawał gdzieś z tyłu! (śmiech)

1967 perkusja Ludwig taka jaką miał Ringo Starr. Fot. Archiwum zespołu Czerwone Gitary
Adam Sęczkowski: Co najbardziej budowało charakterystyczne brzmienie Czerwonych Gitar: melodie, harmonie wokalne, rytm czy osobowości muzyków?
Jerzy Skrzypczyk: To trudne pytanie. Trzeba byłoby szczegółowo przeanalizować wszystkie elementy. Myślę, że wpłynęło na to kilka rzeczy. Przede wszystkim była to moda na gitary. Początkowo niemal nie było instrumentów smyczkowych; dopiero później wprowadzaliśmy inne instrumenty, które wzbogacały brzmienie kompozycji. Trzy gitary i perkusja stanowiły wówczas klasyczny skład. Do tego dochodziły umiejętności wokalne i instrumentalne muzyków. Wielka była też zasługa Jerzego Kosseli, który od początku tworzył ten zespół. To było jego dziecko. Przechowywałem jego pamiętniki i po latach znalazłem notatkę, że wielkim marzeniem Jurka było stworzenie zespołu nieśmiertelnego. W konkluzji napisał, że chyba mu się udało. Przez Czerwone Gitary przewinęło się osiemnastu muzyków, skład wielokrotnie się zmieniał, a zespół trwa do dziś. W Łodzi gramy kolejny raz i wciąż są komplety.

Fot. Archiwum zespołu Czerwone Gitary
Adam Sęczkowski: Czy miał Pan poczucie, że Czerwone Gitary nie tylko odzwierciedlały swoją epokę, ale również pomagały ją kształtować? Jak zmieniał się odbiór muzyki przez kolejne pokolenia?
Jerzy Skrzypczyk: Myślę, że nasza muzyka była na tyle wdzięczna i melodyjna, że sprawiała radość kolejnym pokoleniom. Czujemy to do dziś. Czerwone Gitary istnieją już 61 lat, a przynajmniej kilkadziesiąt piosenek śpiewa z nami cała widownia. To utwory, które przetrwały ponad pół wieku i nadal są popularne.
Adam Sęczkowski: Czy pamięta Pan moment, kiedy po raz pierwszy pomyślał Pan, że z Czerwonych Gitar może powstać coś naprawdę wielkiego?

Fot. Archiwum zespołu Czerwone Gitary
Jerzy Skrzypczyk: Jerzy Kossela mówił, że gdyby nie wierzył w sukces zespołu, nigdy nie zabrałby się za jego tworzenie. Ja i Seweryn Krajewski dołączyliśmy, kiedy pozostali członkowie byli już w Polsce popularni, między innymi dzięki Niebiesko-Czarnym. Pamiętam pierwsze koncerty, szaleństwo publiczności i tłumy pod garderobą. Z czasem, dzięki listom przebojów i pełnym salom, popularność zespołu się ugruntowała. Graliśmy tak dużo, że podzieliliśmy miesiąc na dwie części: przez czternaście dni po dwa koncerty dziennie, a kolejne czternaście dni odpoczywaliśmy. Inaczej trudno byłoby wytrzymać tę presję.
Adam Sęczkowski: Czy byliście zgraną ekipą? Czy zdarzały się między Wami napięcia, których publiczność nie dostrzegała?
Jerzy Skrzypczyk: Myślę, że byliśmy zgrani, choć oczywiście zdarzały się odstępstwa od pewnych zasad. Najbardziej kontrowersyjną postacią był Krzysztof Klenczon, bardzo rozrywkowy chłopak. Potrafił długo siedzieć w klubie czy restauracji, choć następnego dnia mieliśmy wcześnie koncert. Mnie to denerwowało i nieraz zwracałem mu uwagę. Zdarzały się spięcia, ale po kilku godzinach mijały. Kiedy wychodziliśmy na scenę, trzeba było się zmobilizować i dać z siebie wszystko.
Adam Sęczkowski: Krzysztof Klenczon przeszedł do historii polskiej muzyki. Jaki był jako człowiek, którego znał Pan z bliska?
Jerzy Skrzypczyk: Mam do Krzysztofa szczególny sentyment, bo był świadkiem na moim ślubie. Mamy zdjęcia z urzędu stanu cywilnego, kiedy podpisuje akt małżeństwa. Był trochę taki jak jego muzyka: z jednej strony dynamiczny, zadziorny z drugiej – bardzo sentymentalny. Miał szerokie spektrum nastrojów. Wspominam go bardzo dobrze. To była naprawdę dobra dusza.
Adam Sęczkowski: Gdyby mógł Pan wrócić do jednego wieczoru z muzycznej przeszłości, nawet takiego, o którym nie pisały gazety, który by Pan wybrał?
Jerzy Skrzypczyk: Przy tak ogromnej liczbie koncertów trudno wybrać jeden wieczór. Wspomniałbym jednak sopocki Non Stop. W tamtych czasach było to wyjątkowo popularne miejsce. Występ w Non Stopie stanowił dla wykonawcy niemal przepustkę do dalszej kariery. Czerwone Gitary dwukrotnie były tam gospodarzami. Bardzo lubiłem tam występować i codziennie obcować z muzyką. Zresztą, na marginesie, wszystkie nasze żony poznaliśmy właśnie w sopockim Non Stopie. (śmiech)
Adam Sęczkowski: Na scenie widzimy światła, brawa i uśmiechy. Co było najtrudniejszą, najmniej widoczną stroną życia muzyka?
Jerzy Skrzypczyk: Rozłąka z domem. Zostawiałem rodzinę i obowiązki, z którymi sam na co dzień się nie mierzyłem. Miałem dwoje dzieci, córkę i syna, a żona zostawała z całym ciężarem opieki. Czasem jeździła ze mną, podobnie jak żony kolegów, ale dopiero teraz w pełni czuję, ile jej zawdzięczam, jeśli chodzi o wychowanie dzieci. Co ciekawe, dziś gramy tak dużo koncertów, jak chyba nigdy wcześniej. Nie dlatego, że musimy. Chcemy grać, bo publiczność fantastycznie przyjmuje nasze piosenki. Są owacje na stojąco, bisy. To sprawia, że chce się wracać na scenę.
Adam Sęczkowski: Owacje na stojąco to chyba spełnienie marzeń każdego muzyka?
Jerzy Skrzypczyk: Absolutnie. Po to wychodzi się na scenę. Wracamy do miast, w których graliśmy rok czy dwa lata wcześniej, a sale znów są pełne. Tak jest również w Łodzi. To ogromna radość.
Adam Sęczkowski: Czy są piosenki Czerwonych Gitar, które dziś interpretuje Pan inaczej niż przed laty?
Jerzy Skrzypczyk: Nie sądzę. Nasze piosenki nie mają tak skomplikowanej warstwy tekstowej czy muzycznej, żeby trzeba było rozbierać je na czynniki pierwsze. Są łatwo przyswajalne i w tym tkwi ich siła. Nie staramy się zbytnio zmienać ich pierwotnego brzwnienia, do jakiego przyzwyczajeni są nasi sympatucy, bo istniałoby niebezpieczeństwo, że nie zyskamy tym nowych sympatyków, a stracimy dotychczasowych.
Adam Sęczkowski: Co Pan czuje, kiedy słyszy piosenkę nagraną wiele lat temu w zupełnie nieoczekiwanym miejscu?
Jerzy Skrzypczyk: Ogromną przyjemność. To świadomość, że ktoś tę piosenkę odnalazł, słucha jej, puszcza innym i że ona nadal żyje. Widać to na koncertach. Ludzie mówią nam: „Wszystko mi się przypomniało, cała młodość, wszystkie wasze teksty”. To nie jest przypadek.
Adam Sęczkowski: Czy pamięta Pan szczególnie poruszające spotkanie z fanem?
Jerzy Skrzypczyk: To raczej całe pokolenie, które dorastało razem z nami. Ale zdarzają się też zabawne historie. W Toronto po koncercie rozdawaliśmy autografy. Podeszła pani z mocno już pożółkłą, pierwszą książeczką o Czerwonych Gitarach. Pokazując ją moim młodszym kolegom powiedziała: ” Patrzcie Panowie, ta książeczka już prawie się rozpada, a potem wskazując na mniei dodała – a Pan Jurek się trzyma!”. (śmiech)
Adam Sęczkowski: Gdyby młody Jerzy Skrzypczyk miał dziś zakładać zespół w świecie mediów społecznościowych, co zrobiłby tak samo, a czego nie powtórzył?
Jerzy Skrzypczyk: Nie ja byłem pomysłodawcą Czerwonych Gitar, więc trudno mi powiedzieć, co powtórzyłbym z początkowego okresu. Mózgami przedsięwzięcia byli Jerzy Kossela i Henryk Zomerski. Zorganizowali to w fantastyczny sposób. Zespół nie miał osobowości prawnej, ale funkcjonował niemal jak instytucja: biuro, sekretariat, fankluby, nalepki, korespondencja. Istniał też specjalny fundusz, z którego finansowano obsługę tych działań. Dziś wygląda to zupełnie inaczej, wszystko praktycznie odbywa się w internecie.

Jerzy Skrzyczpyk podczas koncertu w Essen. Fot. Archiwum zespołu Czerwone Gitary
Adam Sęczkowski: Jaki jest Jerzy Skrzypczyk poza sceną? Czy publiczność zna Pana prawdziwego?
Jerzy Skrzypczyk: Mam jedną cechę, którą uważam za pozytywną: nie boję się żadnej pracy. Zacząłem bardzo wcześnie, jako siedemnastolatek grałem na perkusji w jazzowym big-bandzie Jana Tomaszewskiego. Potem były zespoły Pięciolinie i Czerwone Gitary, a później kilkuletnia przerwa. Postanowiłem wtedy: albo Czerwone Gitary, albo nic, jeśli chodzi o muzykę. Ale przecież trzeba było z czegoś żyć. W Stanach Zjednoczonych zajmowałem się sprzedażą ekskluzywnych naczyń. Pochodzę z rodziny rolniczej, więc założyłem też sad jabłoniowy i przez kilka lat zajmowałem się produkcją oraz sprzedażą owoców. Dobrze sobie z tym radziłem. Na scenie znam swoje możliwości. Nie pcham się do partii solowych, bo nie uważam się za wybitnego wokalistę. Słychać mnie w chórkach, ale nigdy nie chciałem być solistą.
Adam Sęczkowski: Czy po tylu latach na scenie nadal odczuwa Pan tremę?
Jerzy Skrzypczyk: Zawsze. Zwykle trwa przez pierwsze dwa utwory, choć czasem mija już przy wejściu na scenę, kiedy publiczność bardzo ciepło nas wita. Wtedy wiadomo, że jeśli nie zdarzy się nic nieprzewidzianego; awaria prądu czy instrumentu, koncert powinien być udany. Ale niepewność zawsze pozostaje.
Adam Sęczkowski: Co uważa Pan za najważniejsze osiągnięcie zespołu, którego nie da się opisać liczbą sprzedanych płyt czy koncertów?
Jerzy Skrzypczyk: Popularność. Wieloletnia popularność i to, że zespół cały czas jest aktywny. W pewnym stopniu przypisuję sobie również zasługę utrzymywania repertuaru i programu koncertów. Od lat zajmowałem się doborem piosenek i ich kolejnością. Bywało, że Seweryn Krajewski przychodził do mnie z nową kompozycją i pytał, czy warto ją włączyć. Mówiłem czasem: „Muzyka znakomita, ale tekst nie ma walorów komercyjnych, więc raczej nie będzie z tego przeboju”. Taka była też moja rola.
Adam Sęczkowski: Czy po tak bogatej historii jest jeszcze coś, czym Czerwone Gitary chciałyby zaskoczyć publiczność?
Jerzy Skrzypczyk: Nigdy nie jest tak dobrze, żeby nie mogło być lepiej. Ale właściwie wypróbowaliśmy już wszystkie formy występów. Graliśmy akustycznie, graliśmy symfonicznie, z większymi i mniejszymi orkiestrami. Mamy program z kolędami i pastorałkami. Graliśmy też koncerty tylko z piosenkami Krzysztofa Klenczona. Nie wiem, czy mógłbym jeszcze czymś zaskoczyć publiczność.
Adam Sęczkowski: Jaką najważniejszą lekcję o Czerwonych Gitarach chciałby Pan przekazać przyszłym pokoleniom?
Jerzy Skrzypczyk: Przede wszystkim rzetelne i poważne podejście do słuchacza. Traktowanie publiczności po partnersku. To relacja w obie strony: jeśli na widowni jest dobra atmosfera, dobrze jest też na scenie; a jeśli dobrze jest na scenie, publiczność to czuje. Ważne są: punktualność, szczerość i uczciwość w przekazywaniu emocji. Pamiętam piosenkę „Stracić kogoś”, opowiadającą o zmarłej matce. Śpiewał ją Seweryn, choć jego mama wtedy żyła. Czułem się z tym trochę niekomfortowo, jakby nie było to zgodne ze stanem faktycznym. Szczerość i szacunek do widza są dla mnie bardzo ważne.
Adam Sęczkowski: Jak wspomina Pan koncerty w Łodzi? Co sądzi Pan o naszym mieście?
Jerzy Skrzypczyk: Z Łodzią mam bliskie kontakty od początku kariery. Działał tu Zygmunt Szpaderski, producent perkusji. Mój pierwszy zestaw perkusyjny pochodził właśnie od niego, więc często przyjeżdżałem do Łodzi. W Czerwonych Gitarach grali również muzycy związani z tym miastem: perkusista Artur Żurek i gitarzysta Marek Jabłoński. W Łodzi otrzymałem też Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. To kolejne bardzo miłe wspomnienie. Nie mogę powiedzieć o Łodzi nic złego.
Adam Sęczkowski: Nasza rozmowa powstaje także z myślą o Polonii w Australii. Czy podczas zagranicznych koncertów zdarzało się Panu poczuć, że piosenka przenosi słuchaczy z powrotem do Polski?
Jerzy Skrzypczyk: Pamiętam nasz pierwszy i jedyny wyjazd do Australii. Podczas wizyty w radiu pierwszą wyemitowaną piosenką było „Stracić kogoś”, ze słowami „Straciłem ciebie, matko”. Dla ludzi mieszkających tam daleko od ojczyzny matka mogła być symbolem Polski – kraju, za którym tęsknili, a do którego nie zawsze mogli wrócić. Początkowo byłem zły, że wybrano akurat tę piosenkę. Dopiero po pewnym czasie zrozumiałem dlaczego. Koncerty polonijne były zawsze ciepło przyjmowane. Australia jest daleko, a ruch jest lewostronny. To również zapamiętałem. Jeśli będziemy mieli okazję ponownie przyjechać, bardzo chętnie to uczynimy.
Adam Sęczkowski: Co chciałby Pan powiedzieć Polakom mieszkającym tysiące kilometrów od ojczyzny?
Jerzy Skrzypczyk: Żeby zawsze czuli się Polakami, niezależnie od tego, gdzie mieszkają. Wspólnota jest bardzo ważna. Pamiętam nasz pierwszy występ dla Polonii w Chicago. Graliśmy „Biały krzyż”, a ludzie siedzieli bardzo blisko nas, może pięć metrów od sceny. Widziałem łzy w ich oczach. Niektórzy nie wytrzymywali emocji, wychodzili na chwilę, uspokajali się i wracali. Mnie samemu ściskało gardło. Czułem wtedy, że jesteśmy razem, jako Polacy.
Adam Sęczkowski: I na zakończenie zadam jeszcze jedno pytanie. Czego można Panu życzyć?
Jerzy Skrzypczyk: W moim wieku już tylko zdrowia.
Adam Sęczkowski: W takim razie życzę Panu przede wszystkim dużo zdrowia, nieustającej energii i kolejnych wspaniałych spotkań z publicznością. Bardzo dziękuję za tę niezwykle ciekawą, pełną wspomnień rozmowę. To była dla mnie prawdziwa przyjemność i zaszczyt móc osobiście poznać człowieka, który współtworzył historię polskiej muzyki rozrywkowej.
Jerzy Skrzypczyk: Dziękuję serdecznie. Do następnego!
Rozmowa z Jerzym Skrzypczykiem była spotkaniem pełnym wspomnień, humoru i wzruszeń. Legendarny muzyk Czerwonych Gitar z dużą swobodą opowiadał zarówno o wielkich sukcesach zespołu, jak i o codzienności, rodzinie oraz ludziach, którzy odegrali ważną rolę w jego życiu. Nie zabrakło zabawnych anegdot, ale też chwil refleksji. Szczególnie poruszające okazały się wspomnienia koncertów dla Polonii, podczas których muzyka stawała się czymś znacznie więcej niż rozrywką – przypomnieniem rodzinnego domu i ojczyzny.
Rozmawiał: Adam Sęczkowski


