Beata Joanna Przedpełska – Echa Warszawskich Salonów
Share
Fot. Ilustracja do felietonu Koryfeusze 2025
Z WIZYTĄ W TAJLANDII
Obchodzone uroczyście w Tajlandii Urodziny Króla to najważniejsze święto w królestwie, przypominające postać Bhumibola Adulyadeja (1927-2016). Rama IX uważany był za stróża tradycji, patrona demokracji i Ojca Narodu. Obecnie na tronie zasiada jego jedyny syn: Rama X – Maha Vajiralongkorn. Historię rodziny królewskiej przedstawiła wystawa, towarzysząca obchodom Święta Narodowego, na którą zaprosił Charge d’Affaires Ambasady Tajlandii w Polsce, J. E Nattapong Suwanpakdee. W spotkaniu wzięli udział liczni reprezentanci świata dyplomacji, polityki, kultury i nauki oraz Tajowie, przebywający w naszym kraju: studiujący lub pracujący. Uroczystość była okazją do przypomnienia długiej i owocnej współpracy między Tajlandią i Polską. Kontakty dyplomatyczne nawiązano w 1972 roku, a znaczą je wizyty na wysokim szczeblu. To przede wszystkim wizyta polskiego premiera (w 1996 r.) i prezydenta (w 2004 roku) w Tajlandii oraz pierwsza w historii wizyta w Polsce Premier Tajlandii (w 2013 r.). A także prywatne pobyty w Polsce członków rodziny królewskiej oraz dwustronne spotkania i konsultacje na szczeblu Ministerstw Spraw Zagranicznych – w Warszawie oraz Bangkoku. Tajlandia znajduje się w czołówce najważniejszych partnerów Polski pod względem obrotów w Azji Południowo-Wschodniej, importując maszyny, urządzenia mechaniczne i elektryczne, metale, tworzywa sztuczne, chemikalia oraz oprogramowania IT. Oczywiście niezmiernie istotnym elementem współpracy jest turystyka. Wakacje w Tajlandii oferują tropikalną, egzotyczną przyrodę, rajskie plaże, tętniącą życiem stolicę, zabytkowe buddyjskie klasztory. To Bangkok – „Miasto Aniołów”, azjatycka metropolia z Pałacem Królewskim, złotymi świątyniami i posągami Buddy. To Ayuttahya – dawna stolica państwa Tajów, wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. I słynna wyspa Phuket – baza wypadowa dla zwolenników sportów wodnych, Koh Samui – trzecia co do wielkości w kraju, znana z najlepszych kokosów oraz Koh Phi Phi, gdzie nakręcono zdjęcia do filmu „Plaża” z Leonardo di Caprio. A w Jaskini Ducha (Tam Phii) odkryto najstarsze znalezisko, związane z pradawnymi mieszkańcami z X w. p.n.e. To atrakcje dla „łowców historii”, a dla smakoszy – pikantne i aromatyczne dania kuchni tajskiej. Poza tym Tajlandia to światowy numer jeden w eksporcie storczyków. Wybierając się tam, pamiętajmy o tradycji: Tajowie nie podają sobie ręki na powitanie. Wykonują ukłon „wai” z dłońmi złożonymi jak do modlitwy, co wyraża głęboki szacunek.
KORYFEUSZE 2025
Nagroda Koryfeusz Muzyki Polskiej przyznawana jest od 2011 roku. To wyróżnienie dla osób i instytucji, zajmujących się właśnie muzyką polską: twórców, wykonawców, muzykologów, dziennikarzy, animatorów i popularyzatorów kultury. Laureaci nagradzani są w czterech kategoriach: osobowość, odkrycie i wydarzenie roku oraz wręczana jest nagroda honorowa, podsumowująca działalność i dorobek artystyczny. Organizatorami nagrody są: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Narodowy Instytut Muzyki i Tańca, który tradycyjnie kieruje przesłanie z okazji Międzynarodowego Dnia Muzyki, obchodzonego 1 października. Warto je przypomnieć, a autorem tegorocznego tekstu jest wiolonczelista, solista i kameralista Marcin Zdunik. „Jakie to szczęście, że Bóg dał nam muzykę” – pisze artysta – bo jest to niezwykły język komunikacji między ludźmi. To uniwersalny, łatwy do odszyfrowania kod, zrozumiały dla mieszkańców różnych stron globu, rozmaitych kultur i języków. Jak go odczytamy to kwestia naszej subiektywnej wrażliwości. Świat dźwięków to specyficzne misterium, w którym bierzemy udział. „Niech muzyka pozwoli nam dzielić się tym, co w nas najcenniejsze” – pisze na zakończenie Marcin Zdunik. Te refleksje z pewnością podzielają tegoroczni laureaci, obecni na Gali wręczenia Nagród Koryfeusz Muzyki Polskiej. Za „Odkrycie Roku 2025” uznano Mateusza Dubiela – za zwycięstwo w Ogólnopolskim Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina oraz za intensywną działalność koncertową w Polsce i zagranicą. Młody artysta (rocznik 2004) buduje konsekwentnie swoją karierę, biorąc udział w prestiżowych konkursach pianistycznych, uczestnicząc w festiwalach, występując na scenach w kraju, w Japonii i USA, w Europie. „Osobowością Roku” została Anna Szostak za realizację wizji rozwoju Zespołu Śpiewaków Miasta Katowice – „Camerata Silesia”, łączącego polski repertuar współczesny z muzyką dawną. Zespół założony w 1990 roku ma obecnie w dorobku aż 50 płyt, wielokrotnie nagradzanych i wysoko cenionych przez krytyków. Laureatka – dyrygentka, pedagog, profesor sztuk muzycznych – poprowadziła ponad 300 premierowych wykonań dzieł kompozytorów współczesnych oraz utworów, które powstały przed wiekami, popularyzując je wśród melomanów. Za „Wydarzenie Roku 2025” uznano Muzyczne Spotkania z okazji 80-lecia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, zorganizowane w Narodowym Forum Muzyki. Było to dwudniowe święto polskiej muzyki we Wrocławiu, a zgromadziło ponad pięciuset wykonawców podczas 34 koncertów, warsztatów i spotkań. Sensacją było brzmienie jednego z największych instrumentów w Polsce: złożonego z 48 dzwonów mobilnego carillonu, sprowadzonego z Gdańska. I ostatni laureat – „Nagrodę Honorową” odebrał Waldemar Dąbrowski, wieloletni dyrektor Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie, były Minister Kultury (w latach 2002-2005), inicjator Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach, producent słynnego spektaklu „Tamara” w 1990 roku w warszawskim Teatrze Studio. Z wykształcenia… elektronik, przez całe życie zawodowe pracuje w kulturze, z powodzeniem realizując śmiałe inicjatywy twórcze.
TEKA Z GRAFIKAMI
Grafiteria 2025 już otwarta. W Domu Artysty Plastyka w Warszawie znów można zajrzeć do pracowni i zobaczyć prace, które dają możliwość nawiązania specyficznego dialogu na linii twórca-odbiorca sztuki. To jak zwykle bardzo intymna, indywidualna rozmowa. Autorzy dzielą się swoim wyobrażeniem świata i albo się w nim odnajdujemy, albo wydaje się nieprzystający do naszego obrazu. Od razu po wejściu do galerii zwracają uwagę prace Beaty Ryndzewicz-Woźny. Artystka prezentuje cykl o tematyce ekologicznej, wykonany techniką własną – dodam, że bardzo efektowną. W złocistej poświacie lśnią magicznym blaskiem ośmiornice, meduzy i inne stwory, widoczne gołym okiem już nie tylko dla badaczy głębin oceanu, ale dla wszystkich. Piękne modelki podwodnych otchłani zatrzymane w kadrze, w magicznym świetle. Mogą natchnąć nieograniczoną wyobraźnią, a może nawet zdradzić tajemnicę stworzenia świata i zaczarować. Po sąsiedzku Konrad Kuch: artysta posługuje się techniką cyfrową. Jego obrazy mają metafizyczny, egzystencjalny sens. „Invisibilis” znaczy „niewidzialny” lub „niewidoczny”, a jednak można dostrzec subtelności natury, chłonąć wszystkimi zmysłami, odgadywać zagadki istnienia. „Ubi veritas” – pyta artysta – „gdzie prawda?”. Może to nie pytanie, a raczej stwierdzenie, bo w półmroku wyrastają bezlistne gałęzie, trawy, delikatne kwiaty; fruwają owady. Zwoje tkaniny nie mogą powstrzymać rodzącego się życia, ale mogą je czule otulić. Cisza, spokój, misterium egzystencji. Anna Forycka-Putiatycka tym razem zaskakuje energią barw. Jej temat „Muzyka Chopina” naładowany jest ekspresją, przelewającą się przez płótno wraz z nutami melodii. Naładowany emocjami, rozedrgany, wypełniony rytmem nie pozostawia widza obojętnym i wciąga do swojej wibrującej przestrzeni. Tomasz Dominik zatytułował swoją litografię „Winyl”, co automatycznie nasuwa skojarzenie z odtwarzaniem longplaya. Jak widać artyści potrafią zobaczyć dzieło sztuki nawet w tak zwyczajnych czynnościach jak słuchanie płyty z adapteru. Kamila Wojciechowicz-Krauze wciąż rozwija swój talent i nieustannie zaskakuje pomysłami. Na wystawie postawiła imponujący parawan „Ptasie Radio” – bajecznie kolorowy, wypełniony wizerunkami rajskich ptaków, kwiatów, owoców. Optymistyczny, pełen radości istnienia i fantazji. Marta Serafin wybrała „Latawiec”, złożony z zaskakującego zestawienia czarno-białych szachownic. Sztuka wizualna, op-art – to robi wrażenie. Zbigniew Gonciarz sięga do tematyki tradycyjnej: piękna kobiecego ciała. Jego „Świtezianka” symbolizuje poszukiwanie ideału, tęsknotę za miłością i marzeniami. Marek Lewicki przekonuje, że grafika to nie tylko słowo, rodzaj techniki artystycznej, ale codzienność, z którą się spotykamy na każdym kroku. Kolory, formy, kreski, znaki, barwne plamy – wszystko, co nas otacza to monstrualna grafika. Jego „Lata” są bardzo syntetyczne, refleksyjne, zagadkowe. „AnkorVat – moja historia” Bożenny Leszczyńskiej kieruje uwagę do historii słynnej świątyni w Kambodży. Jak podaje mitologia, wybudowanej na polecenie boga Indry w ciągu jednej nocy. Trudno wymienić wszystkich artystów, biorących udział w tej imponującej wystawie, czynnej do 3 stycznia przyszłego roku.
POLSCY UCZENI
Nagrody Fundacji Nauki Polskiej uważne są w środowisku uczonych za najbardziej prestiżowe w Polsce. Nie tylko wyrażają uznanie za szczególne osiągnięcia i odkrycia naukowe, odwagę badawczą i wkład w rozwój cywilizacji, ale także dzięki wymiernej wartości finansowej pozwalają na dalszą pracę i realizację planów zawodowych. Są to wyróżnienia indywidualne, przyznawane za dokonania, które znacząco wpływają na poznawanie i rozumienie świata, jego tajemnic i jego mechanizmów. Jurorzy oceniają wartość naukową odkryć i ich wpływ na społeczeństwo i kulturę. Na gali, która tradycyjnie odbywa się na Zamku Królewskim w Warszawie poznaliśmy tegorocznych Nagród FNP: Fundacja po raz 34. nagrodziła uczonych, których prace okazały się wyjątkowo znaczące, poszerzające horyzonty poznawcze i inspirujące, wartościowe dla polskiej nauki, a jednocześnie popularyzują osiągnięcia naszych badaczy na świecie. Tym razem laureaci ilustrują tezę, że nauka jest siłą napędową – od molekuł po struktury społeczne, od podstaw fizyki do socjologii. Prof. Ewelina Knapska ukończyła biologię i psychologię na Uniwersytecie Warszawskim, odbyła również staż na Uniwersytecie Michigan. Pracuje w Instytucie Biologii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk, a została nagrodzona za przełomowe badania nad neuronalnymi podstawami przenoszenia emocji między osobnikami.
Jak stwierdziła, w mózgu człowieka można wskazać struktury odpowiedzialne za to zjawisko. To odkrycie otwiera drogę do nowych metod wsparcia osób z problemami emocjonalnymi, może być pomocne dla osób z autyzmem i w walce z depresją. Prof. Dorota Gryko odbyła studia chemiczne na UW oraz postdoktoranckie na Uniwersytecie Stanu Karolina Północna. Pracuje w Instytucie Chemii Organicznej PAN. Jej badania zmieniły dotychczasowy sposób pojmowania syntezy związków organicznych z wykorzystaniem światła. Fotokatalizatory mogą w przyszłości znaleźć zastosowanie w farmacji i w produkcji materiałów specjalistycznych. Prof. Wojciech Knap z Instytutu Wysokich Ciśnień PAN. absolwent fizyki UW przez wiele lat pracował na Uniwersytecie w Montpellier (Francja) i w Grenoble; współpracował z uczelniami w USA i Japonii. Został nagrodzony za pionierskie techniki manipulacji falami tetrahercowymi, co umożliwia rozwój szybkich systemów komunikacji bezprzewodowej i narzędzi diagnostycznych, przydatnych w przemyśle i medycynie. Prof. Anna Matysiak z Wydziału Nauk Ekonomicznych UW została nagrodzona za analizy, dotyczące związku pomiędzy warunkami pracy a decyzją o macierzyństwie, co jest istotne przy planowaniu polityki rodzinnej i rynku pracy – nie tylko w Polsce. To laureaci – polscy uczeni, z których możemy być dumni. Ja z wyjątkową satysfakcją odnotowałam, że wszyscy są absolwentami mojej Alma Mater: Uniwersytetu Warszawskiego.
BEATA JOANNA PRZEDPEŁSKA
„Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych”.
Artykuł jest dostępny na licencji Creative Commons. Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz autora/autorów oraz właściciela portalu. Utwór powstał w ramach zlecania przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, a od 01 lipca 2024 roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych zadań w zakresie wsparcia Polonii i Polaków za granicą 2023 roku. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji i o posiadaczach praw.