Zdjęcia: Joanna Łukaszuk-Ritter

Tekst: Joanna Łukaszuk-Ritter / Family News Service

Od 45 lat Chór Polonii Wiedeńskiej „Gaudete” łączy pokolenia poprzez muzykę, wiarę i przywiązanie do polskich korzeni. Występuje podczas uroczystości religijnych i koncertów, promuje polską kulturę, a przede wszystkim tworzy wspólnotę, w której śpiew staje się formą modlitwy i sposobem przekazywania tradycji.

Wspólnota wiary i muzyki

Chór Polonii Wiedeńskiej „Gaudete” powstał w 1981 roku przy Polskiej Misji Katolickiej w Wiedniu, której siedzibą jest kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego przy Rennwegu. Od początku uczestniczy w życiu religijnym i kulturalnym wiedeńskiej Polonii. To nie tylko zespół wokalny, lecz także miejsce spotkań, modlitwy i budowania więzi. Obecnie liczy 36 osób reprezentujących różne pokolenia i środowiska zawodowe.

Założycielem chóru był Mateusz Synowiec, który kierował nim przez 17 lat. Następnie prowadzenie zespołu przejął jego syn Daniel, a później Zdzisław Wysocki i Julia Czepiel. Od września 2004 roku dyrygentem jest Michał Kucharko, który kontynuuje dzieło poprzedników, dbając zarówno o poziom artystyczny, jak i duchowy wymiar śpiewu.

„Chór jest nośnikiem kultury i piękna. Sam fakt, że muzyka powstaje, jest wielkim darem dla tych, którzy ją wykonują i jej słuchają” – podkreśla dyrygent.

Repertuar „Gaudete” obejmuje przede wszystkim muzykę sakralną, ale także pieśni patriotyczne i ludowe, utwory okolicznościowe, kolędy i pastorałki. Zespół wykonuje dzieła polskich kompozytorów, a także twórców zagranicznych.

 

Muzyka, która służy modlitwie

Pod kierunkiem Michała Kucharki chór rozwija repertuar i doskonali warsztat wykonawczy, pamiętając, że jego podstawową misją jest służba liturgii. Jak podkreśla dyrygent, „śpiew ma wspierać wiernych w modlitwie i prowadzić ich ku Bogu”, a nie być jedynie artystyczną oprawą nabożeństwa.

O duchowym wymiarze tej posługi przypomnieli podczas jubileuszu ks. Mariusz Mazur CR, prowincjał zmartwychwstańców, oraz ks. Augustyn Bazan CR, rektor Kościoła Polskiego. Ksiądz  Mariusz Mazur podkreślił: „Jesteście powołani przede wszystkim do tego, by prowadzić ludzkie serca ku modlitwie i pamiętać, że świątynia jest przestrzenią, w której każdy gest, każde słowo i każda pieśń powinny służyć oddawaniu czci Bogu”.

Ksiądz Augustyn zwrócił uwagę na szczególną relację między ciszą a muzyką: „W ciszy rodzi się to, co jest najbardziej wartościowe dla człowieka – spokój, prawda, nadzieja oraz głębokie zrozumienie siebie”. Następnie podkreślił niezwykłą moc chóralnego śpiewu: „Swoim śpiewem potraficie dokonać rzeczy niezwykłej. Potraficie przemienić ciszę stworzoną przez Boga w czyste piękno. A piękno prowadzi prosto do Boga”.

Chór, który promuje polską kulturę

„Gaudete” odgrywa ważną rolę w życiu polskiej wspólnoty w Wiedniu. Organizuje koncerty papieskie i koncerty kolęd, występuje podczas uroczystości w Ambasadzie RP i Instytucie Polskim oraz współpracuje m.in. z Międzynarodowym Towarzystwem Chopinowskim w Wiedniu. Uczestniczy również w „Niedzieli Narodów“ w katedrze św. Szczepana oraz koncertach adwentowych na Kahlenbergu, organizowanych przez Wiener-Krakauer Kultur-Gesellschaft.

Zespół integruje Polonię, pielęgnuje polskie dziedzictwo i wiarę, a zarazem promuje rodzimą kulturę wśród Austriaków. Ważną częścią jego działalności jest współpraca z lokalnymi muzykami i udział w przedsięwzięciach międzykulturowych.

Do znaczących wydarzeń należał występ w Wiener Konzerthaus, gdzie chór wykonał oratorium Roberta Schumanna „Das Paradies und die Peri” wspólnie z chórem Schellack i orkiestrą Akademische Philharmonie. Zespół uczestniczył także w wykonaniu „Requiem” Wolfganga Amadeusza Mozarta na rzecz hospicjum dziecięcego. W przedsięwzięciu wzięły udział również Pandolfis Consort Wien oraz chór Schlosskapelle Schönbrunn, prowadzony także przez Michała Kucharko.

W 2018 roku, z okazji setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, chór wydał album „Niepodległej pieśń”, zawierający pieśni patriotyczne w nowych opracowaniach chóralnych. Zespół uczestniczył również w uroczystościach upamiętniających wspólną historię Polski i Austrii, m.in. związanych z odnowieniem grobu Bolesława Śmiałego w Ossiach oraz obchodami 325. rocznicy Odsieczy Wiedeńskiej.

„Nasz chór jest ceniony za różnorodny repertuar, zaangażowanie i wysoki poziom wykonawczy” – podkreśla Dariusz Niemirowicz, solista zespołu.

Dzięki występom w Wiedniu i poza jego granicami „Gaudete” wzbogaca austriackie życie muzyczne oraz promuje polską kulturę i pokazuje, że przywiązanie do własnych korzeni może iść w parze z otwartością na inne kultury.

Śladami papieskiego przesłania

Szczególne miejsce w historii chóru zajmują spotkania z Janem Pawłem II. Zespół śpiewał dla papieża w Wiedniu w 1983 i 1998 roku oraz w Rzymie w 1994 roku, podczas tournée koncertowego po Włoszech.

W czasie pierwszej podróży apostolskiej Jana Pawła II do Austrii, w 1983 roku, chór wystąpił podczas spotkania papieża z Polonią, wykonując sześciogłosowy utwór Giovanniego Pierluigiego da Palestriny „Tu es Petrus”. Papież zachęcał wówczas polskich emigrantów do wierności wierze, pielęgnowania narodowego dziedzictwa oraz troski o rodziny i wspólnotę. Wydarzenie to na trwałe zapisało się w historii „Gaudete”, które do dziś pozostaje wierne papieskiemu przesłaniu.

Wiara i polskość łączą pokolenia

Dla członków chóru wspólne śpiewanie oznacza znacznie więcej niż rozwijanie muzycznej pasji. Michał Kucharko podkreśla, że „Gaudete” pomaga budować relacje, uczy współpracy, umacnia wiarę i więzi rodzinne, a także wspiera pielęgnowanie polskiej tożsamości na emigracji.

„Wiara i polskość to są dwa filary, które stanowią fundament całej budowy Polonii” – mówi Dariusz Niemirowicz. Jak podkreśla, chór daje wiedeńskiej Polonii poczucie zakorzenienia. Kultura staje się tu wspólnym doświadczeniem – obecnym w liturgii, na koncertach, podczas uroczystości patriotycznych i w codziennych relacjach.

O sile tej wspólnoty świadczy zaangażowanie całych rodzin. Barbara Niemirowicz śpiewa w chórze od 36 lat, a z czasem dołączyły do niej także dzieci. Nie wyobraża sobie życia bez wspólnego śpiewania. Helena Koźbiał, związana z zespołem niemal od początku, występuje wraz z córkami i dziękuje Bogu za możliwość dalszej służby poprzez śpiew. Przez lata zachęciła wiele osób do dołączenia do chóru. Dla Wiesława Lipińskiego, obecnego prezesa i członka „Gaudete” od 44 lat, zespół stał się czymś więcej niż grupą osób połączonych wspólną pasją – jest drugą rodziną.

„Małe Gaudete” – troska o przyszłość

Dbałość o tradycję oznacza również troskę o jej przekazywanie kolejnym pokoleniom. Z tej potrzeby zrodziła się inicjatywa utworzenia Dziecięcego Chóru Polonijnego „Małe Gaudete”. Pomysł wyszedł od rodziców śpiewających w „Gaudete”, którzy chcieli, by ich dzieci rozwijały talenty wokalne, a zarazem dorastały we wspólnocie wiary i polskości.

Od dziesięciu lat zespół prowadzą Michał Kucharko i jego żona Joanna. Dzieci poznają polskie piosenki, rozwijają znajomość języka i kultury, uczą się współpracy oraz budowania relacji. W ten sposób chór pomaga im pielęgnować więź z polskim dziedzictwem i przekazywać je dalej.

Rektor Kościoła Polskiego z uznaniem podkreślił, że młodszy zespół rozwija się znakomicie. „Małe Gaudete” to nie tylko inicjatywa artystyczna, ale również inwestycja w pokolenie, które będzie mogło przekazać odziedziczone wartości swoim następcom.

Jubileusz wspólnego śpiewu

Jubileusz 45-lecia chóru „Gaudete” świętowano wspólnie w Kościele Polskim w Wiedniu. Uroczystości 17 października rozpoczęła Msza św. w intencji zespołu. Po niej odbył się koncert Chóru i Orkiestry Jubileuszowej pod dyrekcją Michała Kucharki.

W programie znalazła się „Msza koronacyjna” Wolfganga Amadeusza Mozarta oraz utwory polskich kompozytorów z różnych epok, ukazujące bogactwo rodzimej muzyki. Partie solowe wykonali Iza Kopeć (sopran), Alina Mazur (alt), Martin Piskorski (tenor) i Dariusz Niemirowicz (bas). Koncert był muzycznym zwieńczeniem jubileuszowych obchodów i okazją do wspólnego uczczenia przeszło czterech dekad działalności chóru.

Przez 45 lat zmieniały się głosy, dyrygenci i pokolenia, ale pozostawało to, co najważniejsze: pragnienie wspólnego śpiewania na chwałę Boga, pielęgnowania polskich korzeni i służenia wspólnocie. Dziś „Gaudete” nadal łączy ludzi poprzez muzykę, przekazując kolejnym pokoleniom wiarę, polską tradycję i piękno, które – jak przypomniał ks. Augustyn Bazan – prowadzi do Boga.

Joanna Łukaszuk-Ritter / Family News Service